Çin’in İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA), taykonot ekibinin önemli bir başarıya imza attığını duyurdu. Taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’i taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu’nun çekirdek modülüne başarılı bir şekilde kenetlendi. Yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından taykonotlar, mekikten modüle geçerek istasyona giriş yaptılar.
Şıncou-23 uzay mekiği, 24 Mayıs 2026 tarihinde Long March 2F roketi ile Çin’in kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden fırlatılmıştı. Yeni taykonot ekibi, 31 Ekim 2025 tarihinde Şıncou-21 mekiğiyle istasyona gönderilen ve 6 aydan fazla süredir görevde olan önceki taykonot ekibinden görevi devralacak.
Missionun uçuş mühendisliğini üstlenen Cu Yangcu, Mayıs 2023’teki “Şıncou-16” görevinde Tiengong Uzay İstasyonu’nda bulunmuştu. Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor. Şıncou-23’ün pilotluğunu üstlenen Cang, daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotu olarak görev yapmışken, Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak çalışıyordu. Bilgisayar bilimleri alanında uzmanlaşmış olan Lai, Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot olma özelliğini taşıyor.
Taykonotlardan biri, uzay istasyonunda bir yıl boyunca kalacak. Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri izlenecek ve hangi taykonotun uzayda uzun süre kalacağı belirlenecek. Uzayda uzun süre kalmanın, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde çeşitli olumsuz etkileri olabiliyor. Bu bağlamda, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak bu alanda rekor kıran Rus astronot Valeri Polyakov’un örneği dikkat çekiyor. Taykonot ekibi, görevleri süresince yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri gibi alanlarda 100’den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini durdurması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle kendi uzay istasyonunu kurma kararı aldı. Tiengong (Gök Sarayı) İstasyonu, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşmakta ve ileride bir uzay teleskobu eklenmesi planlanmaktadır. İstasyon, Rusya’nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örneğinden ilham alınarak inşa edilmiştir. Tiengong İstasyonu’nun çekirdek modülü “Tienhı” (Göksel Uyum), 29 Nisan 2021’de, ilk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de fırlatılmıştır. Laboratuvar modüllerinin çekirdek modüle eklenmesiyle istasyonun “T” biçimindeki ana iskeleti tamamlanmış ve uygulama aşamasına geçilmiştir. Ayrıca, “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adında bir uzay teleskobunun da istasyona eklenmesi planlanmaktadır. Üç kişilik taykonot ekibi, istasyona “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleri ile personel, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleri ile ise ikmal malzemeleri taşımaktadır.
