Emekli maaş artışları riske girdi mi? Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üzerindeki mali baskılar, yazar Özgür Erdursun’un değerlendirmeleri ile gün yüzüne çıktı. 2025 yılında pozitif bir mali tablo sergileyen SGK, 2026’nın ilk ayında karşılaştığı yeni durumla dikkatleri üzerine çekti. Erdursun, bu çarpıcı değişikliklerin yalnızca rakamsal değil, aynı zamanda sistemin yapısal sorgulanmasına yol açtığını vurguluyor.
2025’in Sonunda Fazla, 2026’nın Başında Açık
SGK’nın 2025 yılındaki gelir-gider dengesi oldukça olumluydu. Aralık 2025 verilerine göre:
– Gelirler: 618,6 milyar TL
– Giderler: 509,2 milyar TL
– Denge: 109,4 milyar TL fazla
Ancak Ocak 2026 verileri bu tabloyu alt üst etti:
– Gelirler: 455,3 milyar TL
– Giderler: 545,5 milyar TL
– Denge: 90,1 milyar TL açık
Erdursun, “Sadece bir ayda, fazla veren bir durumdan açık veren bir duruma geçiş söz konusu” diyerek bu değişimi önemli buluyor.
Yıllık Veriler Hala Olumlu
2025 yılı genelinde SGK’nın mali durumu hala sağlam gözüküyor:
– Gelirler: 5,59 trilyon TL
– Giderler: 5,56 trilyon TL
– Denge: 35,2 milyar TL fazla
Bu veri, genel sistemin sağlıklı olduğunu gösterse de, 2026’ya girerken meydana gelen aylık dalgalanmaların ciddi bir kırılganlık yarattığını ortaya koyuyor.
Giderlerde Beklenen Artış
Ocak ayında giderlerin artış göstermesi dikkat çekti. Özellikle emekli maaşları:
– Aralık 2025: 335,5 milyar TL
– Ocak 2026: 390,6 milyar TL
Yaklaşık 55 milyar TL’lik bir artış gerçekleşti. Erdursun, bu durumun beklenmedik olmadığını belirtiyor ve şu ifadeleri ekliyor: “SSK ve Bağ-Kur emekli maaşlarında yüzde 12,19, en düşük emekli maaşında yüzde 18,4, memur emekli maaşlarında ise yüzde 18,6 artış yapıldı. Dolayısıyla bu gider artışı öngörülebilir.”
Asıl Sorun: Prim Gelirlerindeki Düşüş
Erdursun’un analizine göre, asıl sorun prim gelirlerinde yaşanan sert düşüşte yatıyor:
– Aralık 2025 prim gelirleri: 452,5 milyar TL
– Ocak 2026 prim gelirleri: 327,1 milyar TL
Yaklaşık 125 milyar TL’lik bir düşüş yaşandı. Erdursun, SGK’nın açıkladığı gelirlerin tahakkuk değil, tahsilat esasına dayandığını belirterek, “Burada sorun, beklenen primlerin değil, kasaya giren paranın azalmasıdır.” şeklinde değerlendirme yapıyor.
Düşüş Nedenleri Neler?
Prim tahsilatındaki gerilemenin muhtemel nedenleri arasında:
– İstihdamda azalma
– Kayıt dışı çalışmada artış
– Düşük veya eksik ücret bildirimleri
– Tahsilat performansında kümeleme
– İşverenlerin ödeme ertelemeleri
Erdursun, teşviklerin azaltılmasının da olumsuz etkiler yaratmış olabileceğini dile getiriyor: “Teşviklerin düşürülmesi teorik olarak gelirleri artırmalıydı. Ancak pratikte işveren maliyetlerinin artması, tahsilat davranışını zayıflatmış olabilir.”
Ek Zam İhtimali Zayıf
Mevcut mali durum, emekliler açısından da önemli sonuçlar doğuruyor. Temmuz ayında enflasyon farkı verilmesi bekleniyor:
– SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yaklaşık yüzde 15
– Memur ve memur emeklileri için yaklaşık yüzde 11 artış öngörülüyor
Ancak Erdursun, bunun dışında ek bir artış yapılmasının zor olduğunu belirtiyor: “Emeklilerin beklentisi yalnızca enflasyon farkı değil, fakat mevcut mali tablo ek artış yapılmasını güçleştiriyor.”
Kritik Soru: Prim Tahsilatı Neden Düşüyor?
Erdursun, yazısının sonunda temel sorunun altını çiziyor: “2026 yılına girerken SGK’nın karşılaştığı asıl soru şu: Prim tahsilatı neden düşüyor?” Bu sorunun yanıtının, istihdam verileri, SGK bildirimleri, tahsilat performansı, kayıt dışı ekonomi ve işveren davranışları gibi alanlarda aranması gerektiğini belirtiyor. SGK’nın 2025’te fazla vermesine rağmen 2026’ya açıkla başlaması, sistemde geçici mi yoksa yapısal bir sorunun var olduğu konusunu gündeme getiriyor. Önümüzdeki dönemlerde açıklanacak veriler, bu bozulmanın kalıcı olup olmadığını ortaya çıkaracak. Erdursun’un ifadesiyle: “Eğer prim tahsilatında bir iyileşme görülmezse, karşı karşıya olduğumuz durum geçici değil, yapısal bir sorun olarak değerlendirilmek zorunda kalacak.”
